Irani mes qëndrueshmërisë ushtarake dhe presionit në rritje: sa gjatë mund të zgjasë konflikti?

Irani mes qëndrueshmërisë ushtarake dhe presionit në rritje: sa gjatë mund të zgjasë konflikti?

Ndërsa konflikti në Lindjen e Mesme po hyn në një fazë gjithnjë e më të rrezikshme, një nga pyetjet kryesore është se sa gjatë mund ta përballojë Irani presionin ushtarak, politik dhe ekonomik. Edhe pse nga Teherani vijnë mesazhe se shteti është i gatshëm për një përballje afatgjatë, zhvillimet në terren tregojnë se lufta nuk zhvillohet vetëm me raketa dhe dronë, por edhe me konsumimin e kapaciteteve, burimeve dhe vetë shoqërisë.

Sipas vlerësimeve të disponueshme, Irani në ditët e para të konfliktit u përgjigj me një numër të madh raketash balistike dhe mjeteve ajrore pa pilot. Megjithatë, burime ushtarake perëndimore pretendojnë se intensiteti i këtyre goditjeve është dobësuar në ditët pasuese, çka hap pyetjen nëse Teherani po ruan me kujdes rezervat e mbetura apo nëse kapacitetet e tij tashmë janë goditur rëndë.

Numri i saktë i raketave dhe dronëve iranianë nuk dihet. Vlerësimet ndryshojnë, ndërsa pasigurinë e shton edhe fakti se një pjesë e infrastrukturës ushtarake, sipas pretendimeve, ndodhet në depo nëntokësore dhe në lokacione të shpërndara. Pikërisht për këtë arsye është e vështirë të vlerësohet se sa nga arsenali është shkatërruar realisht dhe sa mbetet ende operacional.

Një nga përparësitë më të mëdha të Iranit, sipas mendimit të shumë analistëve, është prodhimi masiv dhe i shpërndarë i dronëve. Ndryshe nga industria klasike ushtarake, e cila shpesh mbështetet në objekte të mëdha dhe lehtësisht të identifikueshme, prodhimi i mjeteve ajrore pa pilot mund të organizohet në mënyrë më fleksibile dhe në më shumë vende. Kjo i jep Teheranit mundësinë që për më gjatë të ruajë ritmin e sulmeve, edhe kur pëson goditje serioze ndaj infrastrukturës.

Këtu qëndron edhe një llogari e rëndësishme strategjike. Dronët janë shumë më të lirë se sistemet e avancuara me të cilat rrëzohen, prandaj lufta po shndërrohet edhe në një betejë kostosh. Nëse kundërshtari shpenzon pajisje shumë më të kushtueshme për të neutralizuar një numër të madh mjetesh relativisht të lira, Irani llogarit se mund të luajë me strategjinë e konsumimit.

Megjithatë, zgjatja e luftës nuk do të thotë domosdoshmërisht forcim i pozitës së Iranit. Sa më gjatë të zgjasë konflikti, aq më shumë rritet rreziku i shkatërrimit të infrastrukturës ushtarake, ndërprerjes së komunikimeve, dobësimit të mbrojtjes kundërajrore dhe shtimit të presionit mbi aparatin shtetëror. Pasojat më të rënda, megjithatë, i ndien popullsia, e cila përballet me sulme, pasiguri dhe frikë gjithnjë e më të madhe nga përhapja e konfliktit.

Shqetësim të veçantë shkaktojnë raportimet për viktima civile dhe goditje në zona të banuara. Në rrethana të tilla bëhet gjithnjë e më e vështirë të ndahet objektivi ushtarak nga pasojat humanitare. Pavarësisht shpjegimeve zyrtare të palëve në konflikt, çmimin e çdo lufte të zgjatur e paguajnë para së gjithash qytetarët.

Llogaria politike e Teheranit ka të ngjarë të mbështetet në idenë që të përballojë valët e para dhe më të forta të sulmeve, të ruajë minimumin e aftësisë ushtarake dhe të tregojë se aparati shtetëror nuk thyhet lehtë. Në këtë kuptim, Irani përpiqet të dërgojë mesazhin se koha mund të punojë në favorin e tij. Megjithatë, mbetet pyetja se sa gjatë mund të zgjasë një strategji e tillë nëse vazhdon shkatërrimi i sistemeve kyçe dhe njëkohësisht rritet presioni i brendshëm.

Në këtë moment duket se Irani ende ka kapacitete për t’u përgjigjur, sidomos kur bëhet fjalë për dronët dhe resurset ushtarake të shpërndara. Por sa më shumë të zgjasë konflikti, aq më shumë në provë do të vihet jo vetëm fuqia e tij ushtarake, por edhe qëndrueshmëria e shtetit, sistemit dhe shoqërisë në tërësi.

Një gjë është e sigurt: kohëzgjatja e luftës nuk është më vetëm çështje ushtarake. Ajo po bëhet çështje e mbijetesës politike, stabilitetit rajonal dhe pasojave humanitare që mund të lënë gjurmë në të gjithë Lindjen e Mesme.