Raporti i KOSTT-it konfirmon dyshime serioze për manipulim të çmimit të rrymës për Kosovën Noa Energy Trade dhe Elekt…
Raporti i KOSTT-it konfirmon dyshime serioze për manipulim të çmimit të rrymës për Kosovën
Noa Energy Trade dhe Elektroprivreda Srbije dyshohet se bashkëpunuan për rritjen artificiale të kostove të importit
Një raport i brendshëm i Operatorit të Sistemit, Transmisionit dhe Tregut të Energjisë Elektrike të Kosovës (KOSTT), i hartuar në kuadër të hetimeve të nisura në sektorin e energjisë, ngre dyshime të forta për manipulim të çmimit të energjisë elektrike të importuar për Kosovën.
Sipas raportit, gjatë vitit 2025, në ankandet e organizuara nga Zyra e Ankandeve për Evropën Juglindore (SEECAO) në Podgoricë, është vërejtur një bashkëpunim i dyshimtë mes kompanisë “Noa Energy Trade” dhe kompanisë shtetërore serbe “Elektroprivreda Srbije (EPS)”, i cili dyshohet se ka çuar në rritje ekstreme të kostove të bartjes së energjisë elektrike për Kosovën.
Përqendrim i dyshimtë në ankande
Ekspertët e KOSTT-it kanë konstatuar se në dhjetëra ankande ditore, veçanërisht ato me destinacion Kosovën, kanë marrë pjesë vetëm këto dy kompani, duke krijuar një përqendrim të lartë të tregut.
Në të paktën 40 raste, ankandet janë zhvilluar vetëm me pjesëmarrjen e:
Noa Energy Trade
Elektroprivreda Srbije (EPS)
Sipas raportit, ky përqendrim nuk është domosdoshmërisht shkelje ligjore, por përbën indikator serioz të mundshëm për sjellje bllokuese (hoarding) dhe manipulim të tregut.
Kosto anormale të bartjes së energjisë
Raporti thekson se në rastet kur në ankande kanë qenë aktive vetëm këto dy kompani:
Çmimi i bartjes ka kaluar 100–200 euro për MWh
Në disa raste, kostoja e bartjes ka qenë shumëfish më e lartë se vetë çmimi i energjisë elektrike
Një situatë e tillë ishte vërejtur edhe gjatë vitit 2024, kur kostot e bartjes për Kosovën arritën deri në 800 euro për MWh, një fenomen i rrallë dhe i pazakontë në tregjet normale të energjisë.
Mekanizmi i dyshuar i manipulimit
Sipas gjetjeve:
“Noa Energy Trade” kishte blerë kapacitetet e transmisionit Mali i Zi–Kosovë në ankandin vjetor me çmim rreth 1 euro/MWh
Më pas, këto linja riktheheshin për rishitje në ankandet ditore
Në shumicën dërrmuese të rasteve, i vetmi pjesëmarrës tjetër ishte EPS
Ky model krijonte kushte për rritje artificiale të çmimit, duke ndikuar drejtpërdrejt në koston e importit të energjisë për Kosovën dhe potencialisht në faturat e qytetarëve.
Roli i ZRrE-së dhe kërkesa për hetim të thelluar
Raporti i KOSTT-it i është dërguar Zyrës së Rregullatorit të Energjisë (ZRrE), me kërkesë që të:
zhvillojë hetime të thelluara
analizojë ndikimin real financiar tek konsumatorët fundorë
sqarojë strategjitë tregtare të palëve të përfshira
“Efekti i përdorimit të kapaciteteve të fituara me çmime të larta në ankandet ditore dhe ndikimi i tyre në çmimet për përdoruesit fundorë duhet të analizohet më tej”, thuhet në raportin e KOSTT-it.
Kush është Elektroprivreda Srbije (EPS)?
Elektroprivreda Srbije është kompani energjetike 100% në pronësi të Qeverisë së Serbisë, me:
Kapacitet të instaluar: 7,326 MW
Prodhim vjetor: 36.4 TWh
Rreth 19,600 punonjës
EPS është gjithashtu:
Prodhuesi më i madh i linjitit në Serbi
Pronare e operatorit Elektrosever, që faturon energjinë në komunat veriore të Kosovës
Dyshime për ndikim rajonal
Raporti rikujton edhe rastet e mëparshme, ku kompani të lidhura me tregun serb të energjisë janë përmendur në dyshime për sabotim të bursës ALPEX (Shqipëri–Kosovë), përmes kontrollit të linjave ndërkufitare.
📌 Ky zhvillim ngre pikëpyetje serioze për sigurinë energjetike, transparencën e tregut dhe mbrojtjen e interesit publik në Kosovë.
— Dragash Info